A carregar...

Plan de actividades do Colado do Vento: ano 2012.

A medida que se achegue o día de cada actividade, xa iremos dando máis detalles. De momento, aquí tedes o plan de actividades deste 2012 coas datas, para que vaiades reservando sitio na axenda.

- Ruta de sendeirismo "O coxo de Bulso" - 25 de marzo, domingo.
Ruta circular, moi sinxela, polas parroquias de Santiorxo, Bulso, Santa Cruz, Lobios e Pinol, coa historia do misterioso personaxe do s. XVIII coma nexo de unión.
* Máis info sobre a ruta (aquí).
- Lonxitude: 12,3 km.
- Desnivel: 153 m.
- Tempo: 260 minutos.
Levaremos coches particulares, con saída dende Sober - para levar os menos coches posibles - e quedada no punto de saída da ruta.

Foto: www.blogoteca.com/vilacha
- Ruta de sendeirismo Vilachá de Salvadur - Augas Mestas - 1 de abril, domingo.
Uns 7 km, de dificultade media-alta.
Iremos en bus ata o punto de saída e recolleranos no punto de chegada. 

Foto do castro de Formigueiros aquí: Manuel Gago.
- Visita ás terras de Samos - 15 de abril, domingo. 
Saída ás 9:15 horas de Sober (praza do Concello) - 9:30 horas de Monforte ("casiñas" da Compañía).
En coches particulares (con anotación previa para organizarse e levar os menos coches posibles).
Mañá: ruta a pé duns 3 km para ver o castro de Formigueiros en Samos, con visita a un campo de mámoas.
Xantar en Samos: cada persoa leva a súa comida, pero quen o desexe ten a posibilidade de xantar nalgún restaurante da vila.
Tarde: visita ao mosteiro de Samos e "capela do ciprés".

Foto: Ergueitos. Fervenza de Augadalte.
 -  Ruta Fiz Vergara Vilariño - En xuño, cando a asociación Erqueitos de Sarria organice este roteiro músical e poético por Loúzara.

Mina romana da Toca, O Courel. Foto aquí.
- Visita didáctica sobre a minería romana (I): Courel-Quiroga. 8 de xullo, domingo (pendente de confirmación definitiva).
En coches particulares. Todo o día.

As Médulas - Foto: aquí.
- Visita didáctica sobre a minería romana (II): As Médulas. 22 de xullo, domingo.
En bus. Todo o día. Saída cedo.

- VI Roteiro á luz da lúa. 4 de agosto, sábado.
Pola noite.

- Ruta de sendeirismo "A Proencia das lendas" - 21 de outubro, domingo.
Ruta polo pobo de Proendos, un museo ó aire libre, onde podemos atopar multitude de elementos romanos reutilizados na súa arquitectura tradicional ben conservada. A ruta enlaza os oito puntos de petroglifos coñecidos nesta parroquia e aproveita para sinalar elementos romanos, a igrexa románica, casas grandes, hórreos, pombais e outros puntos de interese que se van atopando polo camiño.
* Máis info sobre Proendos (aquí) e sobre a ruta (aquí).
- Lonxitude: 2,9 km.

Quedan por definir máis: visita a Campolameiro, conferencias varias, ruta románica, visita a Carballedo.

Nova sección: HISTORIA(S) daquí e acolá

Como a sección "país ribeirao" do Colado do Vento se nos quedaba algo restrinxida territorialmente, decidimos crear unha nova sección "Historias daquí e acolá" para colaboracións que traten sobre aspectos non só desta comarca nosa.
Ambas as dúas seccións están abertas a colaboracións.
Animádevos!

Cea-asamblea xeral do Colado do Vento: o 21 de xaneiro

Coma todos os anos, o 21 de xaneiro temos a nosa cea anual e asamblea xeral extraordinaria para ir facendo un esbozo das actividades de 2012.

Para anotarse a cear, mandade un correo electrónico a javivivirido@terra.es ou chamade ao teléfono  659323833 antes do mércores 18 de xaneiro. Para calquera consulta: coladodovento@gmail.com

A Xunta Directiva propón as seguintes actividades, que son só unha proposta, nin se ten falado coas persoas en cuestión nin se ten avanzado nada aínda: visita ao castro de Formigueiros - ruta polo Sil que enlaza Augas Mestas e Doade (en dúas etapas) - conferencia de Carlos Taibo - visita guiada aos petróglifos de Campolameiro - conferencia sobre Historia de América - visitas a Carballedo e Margaride (Quiroga) - participación na ruta poética de Fiz Vergara Vilariño en Lóuzara - conferencia de Xurxo Ayán "Trauma, memoria e reconversión".


Ademais, xa está en marcha o libro Tradición Oral III, que estará listo antes de finais de marzo, cun prezo de 3 € para persoas asociadas e 6 € para o resto. Por outra parte, na barra lateral dereita desta páxina tedes información sobre cómo adquirir os libros Cuaderno del Románico de la Ribeira Sacra e Banda de Música de Sober: un século e medio de historia.

Participade e facede as vosas propostas para este 2012. Que sexa bo ano.


Libro: Cuaderno del Románico de la Ribeira Sacra

A través do noso correo (coladodovento@gmail.com) podes contactar co autor do libro para adquirir exemplares.

O Cuaderno del Románico está escrito por un dos socios do Colado do Vento e trátase dun percorrido persoal polas 112 igrexas románicas - ou con vestixios románicos - desta espazo conformado polas concas do Sil e o Miño.

RESEÑA

""Los derroteros españoles, o los “pilot” ingleses, son unas publicaciones que describen una determinada costa  a los navegantes proporcionando los datos geográficos, meteorológicos, de corrientes, ensenadas, fondeaderos y cualquier otra circunstancia que permitan barajar ese litoral con seguridad. Estos libros fueron elaborados  acumulando la experiencia durante muchos años que aportaban las anotaciones que en los cuadernos de bitácora hacían los pilotos, los oficiales de derrota, o por los mismos capitanes de las naves para que otros que se aventurasen a marear aquellas aguas estuviesen alerta de los acaecimientos que la navegación podía depararles. Incluso en esos cuadernos se hacían apuntes o bocetos de la costa con perspectivas para entrar en las bahías o en los puertos señalando los puntos conspicuos (una palabra muy usada en estos derroteros) de la costa que sirviese de referencia a los siguientes expedicionarios.

En esta tradición de los derroteros y las anotaciones en cuadernos de bitácora el autor nos presenta en este Cuaderno del Románico de la Ribeira Sacra un recorrido de descubrimiento por las 112 iglesias románicas, o con vestigios románicos, que se encuentran en ese espacio asombroso y desconocido que son los cañones del Sil y del Miño. Los dibujos y acuarelas de los lugares y de los monumentos románicos, hechos por él mismo, acompañan a unos textos que nos va relatando el viaje como si de un amigo se tratase, que permiten introducirnos en un territorio entre lo mítico y sagrado, para ser capaces de entender, o al menos percibir, el porqué la acumulación de monasterios en tan pequeño lugar, en un determinado momento de la historia. 

La lectura del libro nos lleva de una manera sencilla, sin tecnicismos, explicados al amigo que se lleva de visita y que ya olvidó que esas piezas voladizas decoradas que soportan los aleros de los tejados se llaman canecillos. Siempre dirigido a que sea el propio viajero el que descubra la belleza de cada lugar, la pequeña historia que hace humano un sitio, el detalle curioso que el tiempo preservó, o, como en los derroteros, un punto conspicuo para la grata memoria. A fin de cuentas la Ribeira Sacra es uno de los últimos paraísos habitados que nos quedan en Europa; poder anotar este dato es importante para la evocación de un mundo que cada día está siendo espantosamente destruido en aras de un bienestar, del que ahora descubrimos con horror su dudosa solvencia o su imposible sostenibilidad. 

El cuaderno está dividido en siete itinerarios que nos lleva por las cuatro o cinco iglesias más importantes en cada recorrido y también sugiere visitar, si el viajero tiene tiempo suficiente, las otras iglesias con menor incidencia del románico o los lugares que merecen la pena verse a lo largo del recorrido. Son rutas para recorrer en automóvil y están trazadas teniendo en cuenta los vínculos históricos y geográficos entre esos monumentos. Se han agrupado, por ejemplo, las que son de la escuela del maestro Mateo, o las que están situadas a lo largo de una calzada romana o de un camino real, un río…

En definitiva no estamos ante una guía más, sino ante un libro de viajes, y por tal razón el autor le llama cuaderno, como si se tratase de un cuaderno de bitácora con sus anotaciones diversas, incluidos sus croquis y dibujos.  Lo que nos ofrecer es un recorrido personal y emocionado por el patrimonio románico del interior de Galicia en la Ribeira Sacra.""

AUTOR

“… y llegando a cierto lugar, se dispuso a hacer noche, porque ya oscurecía. Tomando una de las piedras se la puso de cabecera, y se acostó allí mismo. Tuvo un sueño: soñó con una escalera, apoyada un extremo en aquella piedra y el otro en el cielo, por la que subían y bajaban los ángeles…” (Gen 28,10): ésta es toda la justificación vital, que no racional, que Francisco J. Ruiz Aldereguia (Ferrol- 1949) da cuando alguien le pregunta por qué se vino a vivir a la Ribeira Sacra.  

Largar amarras, usando un sintagma náutico acorde a su profesión de marino, es lo que le llevó a afincarse en estas Terras de Lemos de la Galicia interior, y a descubrir un mundo rural en retroceso demográfico suicida que no termina de encontrar su sentido primigenio y autentico de la armonía del hombre con la naturaleza y la vida, tan lejos hoy del “beatus ille” horaciano. Es este un lugar muy diferente de donde desarrolló su actividad profesional: especialista en guerra electrónica en un submarino de la Armada Española; empresario y consultor de sistemas de gestión y organización, y sobre todo disposición por la enseñanza. Escribir y pintar son sus vocaciones retomadas ahora en el tiempo del “descanso del guerrero”. En este tiempo ha tenido que aprender a nombrar las cosas en el nuevo espacio vital tan diferente del espacio urbano o marino donde vivió hasta hace 10 años.

El libro que nos presenta no es una guía de turismo al uso, pretende ser uno de esos  libros de viajes en el que se cuenta al viajero las cosas que a uno le han ido ocurriendo, o de las que uno se ha ido enterando por un libro, o de un comentario de un paisano, o una noticia de prensa o de un folleto de turismo, es decir contar un poco de historia, de arte, de leyendas, de geografía, de la vida que pasa y que uno quiere contar en charla distendida. En definitiva quería transmitirles a sus amigos viajeros la emoción que estas Ribeiras Sacras pueden proporcionar al que piadosamente decide acercarse a ella como si de un templo donde residen las hermosas divinidades se tratase.


ÍNDICE

A modo de presentación
La Geografía y la Historia en la Ribeira Sacra
Introducción al románico
Siete itinerarios
Información práctica
Mapas y planos
El paisaje y el contexto geográfico
Los límites del espacio geográfico
Orografía e hidrografía
El clima
La población
La geografía económica
Algo de toponimia
Las vías de comunicación
Un poco de historia
Los orígenes
La cultura castreña del Noroeste
Roma
Los pueblos germanos
La Alta Edad Media: los siglos VIII-XI
Siglos XII y XIII: la plena Edad Media
La Baja Edad Media: XIV-XV
Un poco de historia local
El monacato
Introducción al románico
Glosario de términos del arte románico más comunes
Otras definiciones de elementos usados en el románico
Breve ideas sobre iconografía y su simbología
El románico en Galicia
El románico en la Ribeira Sacra
Itinerario 1.- El encuentro de los ríos Miño, Sil, Cabe, Búbal
Itinerario 2.- Tierras de Carballedo y Chantada, la orilla Oeste del Miño
Itinerario 3.- De Portomarín a Santo Estevo Ribas de Miño: tras las huellas del maestro Mateo
Itinerario 4.- Por los antiguos caminos de Quiroga a Belesar
Itinerario 5.- La Ribera Norte del Sil: por Tierras de Pantón, Sober y Amandi
Itinerario 6.- El Sur del Sil: por Tierras de Castro Caldelas
Itinerario 7.- Por Tierras del Asma: Chantada, Taboada, Carballedo
Información general de los concellos de la Ribeira Sacra

O Trícole na revista oral nº 28 do Museo de Lugo (Pazo das Musas) - 29 de decembro

Xoves, 29 de decembro de 2011. Revista oral de periodicidade trimestral, editada polo Museo Provincial de Lugo (Rede Museística da Deputación de Lugo). Hora: 20 horas. Lugar: Sala de Exposicións Pazo de San Marcos (sede da Deputación).

SUMARIO - Revista oral nº 28 

Portada musical
Camiña don Sancho (Romance), por O Trícole (3’)

Cruceiros singulares da provincia de Lugo
O Cristo do Fiouco, por Fernando Arribas (10’)

Música
Hei de ir ás segas a Lugo (popular, recollida en Quiroga), por O Trícole (3’)

Expo Munníacos Tour (I)
por Asociación Munníacos de Lugo (8’)

Poesía
Fragmentos de A caída, por Luis Valle (5’)

Música
Cantiga de Pero de Sampil e Pero Bernal (Letra de Xosé Lois García e música de O Trícole), por O Trícole (3’)

Poesía
Fragmentos de Fedor, por Luis Valle (5’)

Música
Para subir a Proendos (popular, recollida en Proendos-Sober), por O Trícole (3’)

Exposición virtual
Entre Marbella e Torremolinos (Imaxes de manicomio), por Xosé Reigosa (10’)

Música
Por entre pastores (popular, recollida en Bolmente e Barantes), por O Trícole (3’)

Poesía
Fragmentos de Caderno do mendigo, por Luis Valle (5’)

Expo Munníacos Tour (II)
por Asociación Munníacos de Lugo (8’)

Música
Os reises do Tabulé (popular), por O Trícole (3’)

Memoria e tradición
Sucedidos do Taboada, por Manuel Álvarez “Quintín” (5’)

Opinión
Intervención do público (5’)

Epílogo
por Antonio Veiga Outeiro, vicepresidente primeiro da Deputación de Lugo (3’)

Contraportada musical
Turululú (popular, recollida en Bolmente), por O Trícole (3’)

COLABORAN NESTE NÚMERO
Fernando Arribas Arias.- Profesor de EXB e licenciado en Humanidades, traballa como Técnico de Difusión no Museo Provincial de Lugo. Etnógrafo e historiador de cine, leva publicados diversos libros e artigos sobre a sétima arte en Lugo e sobre os cruceiros da Terra Chá. Conferenciante e investigador, actualmente prepara a súa tese de doutoramento sobre os cruceiros galegos. Membro da Comisión Territorial do Patrimonio Histórico-Artístico de Lugo en representación do Consello da Cultura Galega.

Asocación Munnuiacos.- A Asociación Munníacos nace dunha proposta realizada por alumnos de Deseño Gráfico da Escola de Arte Ramón Falcón de Lugo, con Aska e Jotace como principais organizadores, e a colaboración da tenda lucense Tótem. O obxectivo desta agrupación consiste na customización dun ou varios munny(s) por cada participante, co fin de realizar exposicións colectivas en diferentes espazos comerciais ou salas expositivas, sen ánimo de lucro. Deste xeito, lograríamos mostrar diferentes formas de expresión sobre unha mesma base tridimensional, dando lugar a diferentes técnicas pictóricas, collage, moldeado... e sobre todo, a experimentación. Temos activo o movemento “Únete”, mediante o que calquera persoa pode customizar a súa Munny e sumalo á ExpoTour, póndose en contacto connosco na seguinte dirección: munniacos@gmail.com

Xosé Reigosa Piñeiroa.- Nace en San Cosme de Barreiros. Vive en Lugo dende 1981. Aos 25 anos tomou contacto coa fotografía a través dun libro que lle prestou un amigo. É totalmente autodidacta, aínda que asistiu a talleres e cursos con fotógrafos importantes sempre que tivo ocasión. Realizou arredor de 50 exposicións entre individuais e colectivas. Acadou algún premios en concursos fotográficos, pero dende hai moitos anos non participa en ningún. Colaborou en varias publicación. Gústalle tratar os temas onde interveña o ser humano: retrato, nu, escenificacións, etc. Imparte cursiños, talleres e charlas sobre tema fotográfico. Actualmente o seu traballo “A Muralla cohabitada” despois dun ano inda permanece colgada nas oficinas do Concello (Seminario Menor) e proximamente vai ser publicada en formato libro. No corrente ano tamén expuxo simultaneamente en tres salas de Bos Aires (Arxentina) e o próximo 9 de xaneiro inaugúrase en Montevideo unha mostra con obras súas pertencente o proxecto “Universos cohabitados nos camiños de Santiago”, algunha en gran tamaño (2x3 metros). Unha obra súa tamén forma parte da mostra “Andante” organizada por Ramón Alvarez e que recorre varios espazos de Galiza. O seu último traballo “Entre Marbella e Torremolinos (Imaxes de manicomio)”, que se compón de 30 fotografías e un documental de 30 minutos pode verse ata o remate de Febreiro na sala da Deputación. Algunha publicación: Catro x Vinte. Catro Autores (1988), 40 anos de fotografía en Lugo (1998), Portadas da publicación mensual “Entremuros” da que se editaron 43 números (2001/2005), Catálogo da exposición, 12345 (2010) e Guía de Arquitectura de Lugo (2011).

Luis Valle.- Lugo, 1977. Escritor, pintor, investigador e xestor cultural. Licenciado en Humanidades, Diploma de Estudos Avanzados en Literatura Española, Posgraduado en Xestión Cultural, Especialista Universitario en Dirección de Empresas Evolucionadas, Máster en Técnicas de Xestión Integral do Patrimonio Cultural e Especialista Universitario en Xestión e Políticas Culturalis por distintas institucións educativas como a Universidade de Santiago de Compostela, a Universidad de Valladolid, a Universitat Oberta de Catalunya e o Centro Superior de Investigaciones Científicas (CSIC). Actualmente, cursa un Máster en Dirección Comercial e Marketing (MCM) na Escuela Europea de Dirección y Empresa (EUDE). Por outra parte, é autor ou coautor duns veinte libros. Colaborou con publicacións nacionais e internacionais de distintos ámbitos e escribiu algo máis de cen textos sobre temas varios: investigación feminista, historia das mulleres, arquitectura e urbanismo, xestión do patrimonio, crítica de cine, arte contemporáneo, teoría da literatura (poética e hermenéutica), ciencias da educación, etc. Dirixiu dúas publicacións "Evohé, Revista cultural do campus lucense" e "65+. Revista dos maiores do Concello de Lugo". Como pintor, realizou catro exposicións individuais e algunha máis colectiva e conta con obra en Portugal e Alemaña. Na súa faceta poética -quizá a que máis ama-, publicou Zigurat (Jano, Jethro en Irán, Poemas para el silencio e Inacabado), Epitafio y corona para Manuel Quiroga, A caída (VII Premio Caixanova) e Fedor (XXIII Premio Eusebio Lorenzo Baleirón). En datas próximas sairá na Editorial Barbantesa o seu último poemario, Caderno do mendigo.

O Trícole.- O grupo de música tradicional “O TRÍCOLE” creouse en 1997, a partir do grupo de iniciación á música para adultos da Escola de Música de Sober, sendo o seu obxectivo principal a recolleita da Tradición Oral de todo tipo e a divulgación deste Patrimonio. Nestes máis de dez anos de andaina, “O TRÍCOLE” estivo presente en numerosos actos da comarca de Lemos, así como en outros puntos de Galicia e de Asturias. O repertorio do grupo está composto por cantigas populares recollidas na zona, obras de autor e creacións propias. Música da que se ofrece unha mostra no traballo discográfico editado en 2002 “Os sapos do Inchaín”. No eido da recuperación do Patrimonio Inmaterial, “O TRÍCOLE” publicou dous libriños de escolma de lendas, contos e outras tradicións orais de Sober, en colaboración ca asociación O COLADO DO VENTO, tamén de Sober. Ademais, ten recopiladas máis dun cento de lendas de Sober e, nos últimos anos, revitalizou o costume de ir cantar os reis e da creación de coplas satíricas no Entroido.

NOTA MOI IMPORTANTE

Excepcionalmente, este número da revista vaise desenvolver na Sala de Exposicións do Pazo de San Marcos, situada no edificio da Deputación Provincial, R/ San Marcos s/n

28-D Presentación dun taller de narración para 2012

O 28 de decembro, a socia do Colado do Vento, Teresa Grau, contacontos profesional, ofrece unha presentación público do obradoiro de narración que impartirá no ano 2012 en Sober.
Será ás 20:00 horas na Casa da Cultura de Sober.